Hartinfarct

Ja, ik weet het nog precies. Minutieus. De avond dat hij een hartinfarct had. We hadden gedanst. Salsa. Zijn lichaam tegen dat van mij, tot hij mompelde dat hij even wat water wilde drinken. Hij bleef maar bij die wastafel staan, bezweet, en ik stond naast hem. ‘Gaat het?’

‘Ja, gewoon niet lekker.’ We dansten verder. We dronken nog wat. Niets meer aan het handje. Later die avond, terwijl hij ons naar huis reed, zei hij ‘Ik weet niet wat het was, maar zoiets heb ik nooit gevoeld. Zo’n raar gevoel.’ We kropen tegen elkaar aan in bed. Ik hield zijn hand vast, en we spraken fluisterend over wat hij dan gevoeld had.

En toen gebeurde het. Het echte infarct. Het was niet zoals dat in de boekjes beschreven stond – man grijpt naar borst – en daardoor wisten we het niet. Het was heel anders. Ik belde de arts, ondanks dat hij dat perse niet wilde. Het was niks, zei hij. Ik zag dat het alles was. Zijn redding, denk ik, dat ik belde. In de ambulance kwam het grotere infarct. Hij was gelukkig in goede handen – ik weet niet hoe het was afgelopen als dat thuis was gebeurd zonder hulp. Uren later wachtte ik hem op, op de hart IC. Ik weet wel dat ik enorm besef kreeg dat hij dus gewoon zomaar dood kon gaan, dat het niet perse iets is voor ‘later als ik groot ben’, dat doodgaan. Het kan anytime.

Toen hij een kleine week later uit het ziekenhuis kwam begon de revalidatie. Dat ging vlotjes, want gewoon een man in de bloei van zijn leven.

Alleen veranderde er wel iets. Stilletjes. Daar waar ik dacht: laten we het leven en elkaar vastpakken, dit mooie leven dat we hebben, en genieten – werden we (gezin) langzaam maar zeker buiten gesloten. In het boek Binnenste Buiten van Hans Steenbergen las ik opeens waar ik niet mijn vinger achter had kunnen krijgen. Steenbergen beschrijft hoe hij na zijn infarct op zoek moet naar zijn empathie en het gevoel van verbinding met zijn geliefden. Het lijkt weg.

‘Ik merk dat ik nauwelijks bij mijn gevoel kan komen – alsof er een slot op mijn hart is gezet en ik niet bij de sleutel kan komen. (…) Ik mis mijn empathie. (…) Mijn hart staat in de spaarstand. Het wordt opgeladen, maar niets wordt afgegeven.’

Als ik het lees, komt het me opeens angstig bekend voor. Iemand die geen verbinding meer kan maken en waarbij empathie afwezig is. Was dat ook niet de midlifecrisis?

Steenbergen sluit zich af voor zijn partner. Hij heeft immers een tikje op de schouder gehad van de dood, en waarom zou je dan nog gaan verbinden, want je kunt het toch alleen maar kwijtraken… En dus bouwt hij een muur om zich heen en acteert hij zijn weg door het echte leven, tot schrik van zijn partner.

Mijn ego gloeit in de nacht. En dan pas kijk ik naar mijn lief. In plaats van waardering, zie ik bezorgdheid. In een flits schiet het door me heen dat ik in een van mijn valkuilen ben gesodemieterd: ik schmier, ik acteer, ik poseer. In haar ogen lees ik: je denkt dat je er nu bent, maar dat is niet zo. (…. ) Er stroomt nog helemaal niets in je: de bedding van de liefde staat nog droog.(…) Betrapt! Doorzien door mijn lief. Eenmaal terug in de cottage laat ik het scherm weer over mijn hart zakken.’

BAM! Die komt binnen, want ik herken het zo. De bezorgdheid die ik als Lief voelde, was enorm. Ik zag van alles, maar kon er niet bij, omdat er een muur werd opgetrokken. Zelf stond ik ‘AAN’ sinds zijn infarct. Was ik steeds – onbewust of bewust – aan het monitoren of het goed met hem ging, of hij wel happy was. Gingen we op vakantie, dan liep ik steevast naar de receptie zonder hem, om te vragen of er ook een ziekenhuis in de omgeving was, en of er een defribilator hing, en waar dan, just in case. Dat vertelde ik hem dan niet- ik wilde dat hij onbezorgd was -, maar ik wilde het graag weten. Net zoals ik iedere nacht even checkte of hij nog ademde – zeker als het een poos stil bleef. Als dat mijn angst al was – hoe groot moet zijn angst dan wel niet zijn?

Als Steenbergen ervoor gekozen had na zijn revalidatie gewoon het leven weer op te pakken, was dit boek er niet geweest. Dan had hij zich geschaard bij de meerderheid die niet luistert naar zijn lijf en hart. Maar hij besluit op zoek te gaan naar het waarom. Hij wil weer voelen, hij wil zijn verbinding met zijn lief en zijn empathie terug. En dus gaat hij op zoek. Waarom een infarct? Wat is de zin van het leven eigenlijk? Hij gaat er head-on in met therapie, een pelgrimage, retraites en gesprekken. Al die inzichten bundelt hij in dit heldere boek, dat je zo uitleest.

Zo concludeert Steenbergen onder andere dat mensen die na zo’n infarct en na de fysieke revalidatie gewoon weer hun leven oppakken, niet goed hebben geluisterd naar hun hart. Die doen niet aan introspectie en komen zichzelf uiteindelijk ook weer tegen, later in het leven. Ik herken hier meteen een van de grote wortels van de midlifecrisis in die ons gezin uit elkaar zou trekken. Niet iedereen kan de reis naar binnen maken zonder hulp. De mensen die wel aan de slag gaan met de boodschap van hun infarct, die wel die reis maken, veranderen doorgaans iets in hun leven. Ze gaan ander werk doen, of anders werken. Ze gaan op reis, of besluiten toch een bedrijf te starten. Ze gaan scheiden of steken juist meer energie in het verbinden met hun gezin. Ze komen er doorgaans sterker uit en leren te zien dat alles verbonden is met elkaar. Hij beschrijft dit in een tien stappen waarmee je na tegenslag tot dieper inzicht kunt komen.

Dat laatste deel kun je toepassen na iedere tegenslag in je leven – of dat nou een hartinfarct is, een burn-out of een scheiding die je niet zag aankomen of wilde. Als (destijds) de levenspartner van een man met een infarct, vind ik het een verhelderend boek. Ik kan me, al lezend, zomaar voorstellen dat niet aan de slag gaan met de reis naar binnen, later leidt tot een heftige midlifecrisis waarin iemand een bom onder alles en iedereen in zijn leven legt. Ik denk dat er wel een lijntje tussen te vinden is.

Dit boek is daarmee een aanrader, voor iedereen die ooit met een infarct te maken heeft gehad en voor de partner van degene met het infarct, voor iedereen die nog iets wil leren over de impact van een hartinfarct. Het staat vol mooie quotes, die ik zelfs met mijn kinderen deel en die we in de dagen daarna nog een paar keer benoemen. Ik denk dat ik het zelfs nog maar eens cadeau zal doen aan exgenoot. Wie weet. Zo’n boek dus.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s