Lieve Zwarte Piet, weet u nog, toen ik klein was?

Schermafbeelding 2014-10-26 om 10.24.27Lieve Zwarte Piet,

Ken je die reclame, waarin mensen elkaar verrassen en vertellen wat ze van iemand vinden, alsof die persoon dood is maar de persoon zit gewoon op een rondvaartboot of ligt in een zwembad of zit in een aula? Hij is van een verzekeringsbedrijf. En nu, voordat jij helemaal ten grave wordt gedragen, vertel ik graag wat ik van je denk. Dus ga er maar even voor zitten.

Lieve Zwarte Piet, ik vond – en vind – je geweldig. Je was een van mijn jeugdhelden, naast Pippi Langkous en Beertje Colargol. De feesten van Sinterklaas zijn de leukste feesten uit mijn jeugd. Weet je nog, die ene keer dat ik bij opa en oma op bezoek ging ‘s avonds op pakjesavond? Toen we weer thuiskwamen, duwden mijn ouders mij naar binnen in ons pikdonkere huis en toen in het licht aanknipte, stonden er allemaal cadeautjes op de eettafel! Met in het midden het mooiste cadeau van allemaal: een grote beer. Maar omdat ik de R niet uit kon spreken toen, zei ik heel blij ‘glote beel!’. O, en die ene keer dat je cadeautjes op de zolder had verstopt! We zaten naar zo’n gezellige tv-show met Fred Oster te kijken en mijn vader had de cassetterecorder naast hem staan. Wij hadden namelijk geen geld voor een camera en daarom nam mijn vader mijn reactie op toen we de zak gingen zoeken. Ik durfde niet naar de zolder – maar dat had niets met jou te maken maar alles met de spinnen die er zaten – en mijn vader hoor je op dat bandje stommelen op zolder en dan komt hij weer naar de eerste verdieping met een zak vol cadeautjes. En dan hoor je mij, heel blij, onder aan de zoldertrap naar boven gillen: ‘Dankjewel Zwarte Piehiet! Dankjewel, Sinterklaahaas!’ Ik kon inmiddels de R zeggen.

Dat je zwart was, kwam helemaal niet door de schoorsteen, want die hadden wij in onze doorzonwoning niet. Nee, legde mijn ouders uit, de Pieten zijn zwart geschminkt zodat niemand ze kan zien als ze ‘s avonds door de straten rennen en op daken lopen. Nou, het werkte. Want nooit zag ik jullie! Een enkele keer zei mijn moeder dan heel blij ‘Maar daar! Zie je hem?! Op dat dak?!’ En dan wilde ik je zo graag zien dat ik maar ‘ja’ zei. Een keer had ik je bijna betrapt. Omdat we dus geen schoorsteen hadden, had jij een loper van ons huis. Ik had mijn schoentje gezet bij de verwarming, weet je nog? En toen ik al lang in bed lag,  moest ik opeens plassen en kwam ik van boven naar beneden. En ik wilde gelijk even checken of je al geweest was. Tot mijn schrik – en tot die van haar – zag ik mijn moeder gebogen over mijn schoentje staan en ze stopte er snoep in! Ze schrok zo van mij dat ze me vertelde dat jij net weg was en haar een klap op haar hoofd had gegeven en dat ze een poosje buiten westen naast mijn schoen had gelegen en net weer bij was gekomen. Dat was niet zo slim van haar, want vanaf dat moment durfde ik niet meer te plassen rondom de tijd dat jij in het land was.

Toen we naar Azië verhuisden, vroeg ik me af of jij me daar zou weten te vinden. En dat vroegen mijn ouders zich blijkbaar ook af, want toen vertelden ze me dus hoe het echt zat. Dat de buurman door het open raam strooigoed strooide. Dat de cadeautjes door hen gekocht werden. En dat je niet bestond.

Maar je bestond wel, want toen het 5 december was, in Indonesië, stapte je samen met een blootvoetse Sint van een heel klein vissersbootje. En wij zagen echt allemaal wel dat je het zo warm had, daar onder de tropenzon, dat de schminck in straaltjes langs je nek liep en dat je gewoon een witte huid had. Maar dat vonden we niet erg. Wie naar een toneelstuk kijkt, vindt het toch het fijnst als iedereen dan verkleed is.

Heel, heel veel later, toen ik zelf kinderen had, waren zij ook dol op jou. Ze riepen net als ik, al die jaren geleden ‘Ja, ik geloof dat ik hem zie!’. Ze stonden op blote voetjes in de gure winterwind buiten te schreeuwen: ‘Dank u Sinterklaasje, dank je wel Zwarte Piet!’ En op school wilden ze allemaal hun pietendiploma halen en lieten ze thuis trots zien hoe ze op daken konden klimmen en pakjes in konden pakken. En alle kindjes op school wilden zwarte piet zijn. En wij ouders keken lachend toe, als we in Zwarte Piet de oppas herkenden, of de huisarts.

En nu is alles anders. Nu zeggen mensen dat het racistisch is, dat het met slavernij te maken heeft. Wat ik heel raar vind: ik heb nog nooit, als ik jou zag, gedacht aan slavernij. Dat denk ik ook niet als ik donkere mensen zie. Ik dacht aan slavernij als ik De hut van Oom Tom las. Maar niet als ik jou zag. Donkere mensen zeggen nu dat het zo beledigend en kwetsend is als ze door een kind opeens voor zwarte piet worden uitgemaakt. Hoe kan iemand uitmaken voor een kinderheld nu beledigend zijn?! Ja, voorbij een groepje lopen die ‘hee, hoertje!’ roepen, of op het schoolplein voor vies vet varken of stomme moslim worden uitgemaakt – dat is beledigend.

Lieve Zwarte Piet, er is heel veel gedoe om jou heen. En het verdrietige is, dat het nu een strijd is geworden, tussen zij die geen kwaad in je zien en zij die alle kwaad van de wereld in je zien opeens. Er zijn mensen die verkleed als jou in Britse parken gaan lopen en dan een prachtig boek van Charlotte Dematons laten zien, dat plaatje van het schip, en dan zeggen ‘Kijk, zo komen de Pieten aan, als slaven!’. En dan roepen de Britten moord en Russel Brand. Maar de Britten hebben ook hele rare tradities, hoor. Ze maken meer dan levensgrote poppen die sprekend op politici lijken zoals Poetin en Assad en die verbanden ze op Bonfire Night. En iedereen juicht erbij als Angele Merkel vlam vat. Dat zouden wij weer bijzonder raar kunnen vinden, maar we laten het. Want het hoort bij de Britten en we kennen de achtergrond niet. Misschien heb je de foto gezien van deze documentairemaakster, toen ze van de week uit de rechtbank kwam. Ze keek alsof haar hele familie was omgebracht door moord en de moordenaar door een vormfoutje was vrijgekomen.

En is ook iemand die, Vall Dummy, die zei zelfs dat er een heksenjacht geopend mocht worden op mensen die zich als Zwarte Piet verkleden of spulletjes met jou erop kopen. Die mogen dan met naam en adres aan de schandpaal genageld worden en dan wordt er een aanklacht tegen hen ingediend bij de politie. Ik denk dat het niet zo zal gaan, ik denk dat Vall Dummy zich nu wel een beetje schaamt misschien, want het riekt een beetje naar oude NSB praktijken.

Er zijn tegenstanders van jou die menen dan voorstanders vooral PVV’ers zijn. Maar ik ben gewoon een D66 mens. Ik ben niet rechts noch links, en ik discrimineer niet, maar vooral de witte mensen die tegen jou zijn, voelen zich erg superieur in hun verlichtte staat en roepen dingen als ‘Als er ook maar 1 iemand gekwetst wordt door Piet, moet hij veranderen, dan kwetsen we niemand’ en ‘Op een dag kijk je terug op deze traditie en schaam je je dood.’ Of ‘tradities verander nu eenmaal, dat is beschaving en vooruitgang!’. Diezelfde mensen vinden de veranderingen in de zorg, waarbij we onze oudere graag in hun eigen shit laten zitten, opeens een stuk minder beschaving, maar goed.

Natuurlijk mag je veranderen, Piet, maar daar zit nu een aura van ‘winnaars’ en ‘verliezers’ omheen en dat is o zo jammer. Er zijn mensen die pro-pieten demonstraties willen organiseren, die petities opstellen – allemaal dingen waar ik niet aan mee wil doen. Ik zag een reportage uit Curaçao. Daar ben je geen probleem – sterker nog, alle jongetjes willen jou zijn. En terwijl een jonge man daar geschminkt werd, zei hij een beetje teleurgesteld dat de discussie, waar ze met opperste verbazing naar kijken, nu overwaaide naar hun mooie eiland. Niet door hen zelf, maar door de blanken die er woonden. Die hadden opeens het licht gezien en besloten dat jij een slaaf bent en dat mag niet, ook al vindt je jezelf geen slaaf. Dat vinden de mensen op Curaçao bijzonder jammer, Ze hadden namelijk ook al wat regenboogpieten en zij vinden dat jij niets met slavernij te maken hebt maar alles met een geweldig kinderfeest.

Ach, het zal niet lang meer duren voordat je inderdaad niet meer zwart zult zijn. En dat is jammer, want Zwarte Piet zijn is iets waar je heel trots op mag zijn. Maar nog een ding: zullen we niet aan belachelijke smurfblauwe pieten doen? En bij Roze Pieten word ik misselijk. Nee, word dan maar gewoon bruin, beige, getint, licht en blijf ook lekker zwart. Of aan – brrr – kaaspieten? Bij de gelige kleur van de kaaspieten denk ik aan de geur van oude Goudse kaasjes of een blauwig schimmelkaasje. En dat is gruwelen. Jij ruikt niet naar een camembertje, Piet, maar naar pepernoten, speculaas en marsepein. Het ga je goed, dankjewel Zwarte Piehiet!

2 thoughts on “Lieve Zwarte Piet, weet u nog, toen ik klein was?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s